Trwają prace nad nowelizacją ustawy o elektromobilności, która zakłada obowiązek wprowadzenia w dużych miastach stref czystego transportu. Jeśli nowe przepisy wejdą w życie, taka strefa będzie obowiązkowa we Wrocławiu od 2030 roku.
O wprowadzeniu strefy czystego transportu we Wrocławiu mówi się już od kilku lat. Zgodnie z obowiązującą od 2018 roku ustawą o elektromobilności i paliwach alternatywnych, gminy liczące powyżej 100 tys. mieszkańców mogą wprowadzać strefy, do których wjazd jest możliwy dla pojazdów napędzanych energią elektryczną, gazem ziemnym oraz wodorem. W praktyce jednak miasta z tej możliwości nie korzystają.
Może się to jednak zmienić, bo Ministerstwo Klimatu i Środowiska pracuje obecnie nad nowelizacją tej ustawy, która zakłada wprowadzenie przepisów doprecyzowujących zasady tworzenia stref czystego transportu.
– Mają one na celu wyznaczenie obowiązku tworzenia stref w miastach liczących powyżej 100 000 tys. mieszkańców oraz wprowadzenie możliwości ustanawiania stref we wszystkich gminach, niezależnie od liczby mieszkańców, jak również wprowadzenie specjalnych oznaczeń dla pojazdów uprawnionych do poruszania się w obrębie stref. Projektowane zmiany mają na celu uelastycznienie przepisów w tym zakresie. Zwiększeniu uległ katalog pojazdów, któremu nadano uprawnienia na wjazd do wyznaczonej strefy. Jednocześnie, proponuje się nałożyć obowiązek ich utworzenia na gminy liczące więcej niż 100 tys. mieszkańców, ze względu na większą emisję zanieczyszczeń powietrza pochodzących z transportu na takich terenach – czytamy w uzasadnieniu nowelizacji.
Strefa czystego transportu obowiązkowa od 2030 roku
Obecnie nowela ustawy jest na etapie opiniowania. Jeśli zostanie przyjęta, miasta powyżej 100 tys. mieszkańców, czyli m.in Wrocław, będą miały obowiązek ustanowienia strefy czystego transportu na terenie miasta od 1 stycznia 2030 roku. Z kolei katalog pojazdów uprawnionych do wjazdu do strefy zostanie rozszerzony o pojazdy napędzane gazem LPG.
– Dodatkowo, wprowadzone zostałoby stopniowe ograniczenie wjazdu pojazdów do stref tak, aby docelowo wjazd był dostępny tylko dla pojazdów wymienionych w ustawie. Wprowadzając strefę, gmina byłaby również zobligowana do zapewnienia miejsc postojowych dla pojazdów nieposiadających uprawnień do wjazdu oraz rozszerzenie transportu miejskiego na terenie objętym strefą, zgodnie z planem, który jest przyjęty z uchwałą wyznaczającą strefę. Aby łatwo było rozstrzygnąć, czy dany pojazd posiada uprawnienia do wjazdu do ograniczonej strefy, proponuje się wprowadzenie obowiązkowych oznaczeń w postaci naklejek umieszczanych w pojeździe w widocznym miejscu – argumentują autorzy ustawy.
Projektowane przepisy określają także, które pojazdy spełniające wymogi klasy norm emisji spalin EURO mogą poruszać się po strefach czystego transportu w wyznaczonych przedziałach czasowych.
– Jako wyznacznik możliwości poruszania się po strefie zostały wybrane normy emisji spalin EURO, ponieważ są one powszechnie znane i stosowane w dokumentach oraz opracowaniach. Są one stosowane także do oznaczania pojazdów w innych krajach europejskich, gdzie funkcjonują obszary objęte strefą czystego transportu – czytamy w uzasadnieniu.
Zgodnie z nowelizacji, na terenie strefy czystego transportu, dopuszczony zostany ruch pojazdów:
- spełniających co najmniej normę Euro 4, w latach 2021 – 2025
- spełniających co najmniej normę Euro 5, w latach 2026 – 2030
- spełniających co najmniej normę Euro 6, w latach 2031 – 2035
Rada gminy, w uchwale ustanawiającej strefę czystego transportu, będzie mogła dopuścić poruszanie się po tej strefie, w okresie nie dłuższym niż 3 lata od dnia przyjęcia uchwały, innych pojazdów pod warunkiem uiszczenia opłaty. Opłata ta – jak czytamy w projekcie ustawy – nie może być wyższa niż 2,50 zł za godzinę.
Czy wrocławianie chcą stref o ograniczonym wjeździe?
Przypomnijmy, że w przeprowadzonym w ubiegłym roku panelu obywatelskim, uczestnicy byli pytani, czy – dla podniesienia jakości życia i w trosce o środowisko – należy wprowadzić we Wrocławiu strefy o szczególnych zasadach poruszania się, jak np. ograniczenia wjazdu pojazdów o określonym typie silników, opłaty za wjazd, strefy ruchu pieszego czy rozwój strefy płatnego parkowania.
– Paneliści w zdecydowany sposób, na poziomie 87% poparcia, powiązali ograniczanie obecności samochodów w centrum i śródmieściu z poprawą jakości życia. O ile panel nie zarekomendował wprost wprowadzenia we Wrocławiu strefy czystego transportu, o tyle dał miastu silny mandat (88%) dla wprowadzenia wyższych opłat za parkowanie w centrum miasta w celu lepszego wykorzystania parkingów kubaturowych. Oznacza to, że do świadomości uczestników panelu przebiła się konieczność ograniczenia liczby 240 tys. samochodów, które wjeżdżają codziennie do miasta – wyliczał magistrat.
Wśród rekomendacji do rozważenia z wysokim poparciem 65% pojawiło się wskazanie o lobbowanie na poziomie rządowym o wprowadzenie przepisów umożliwiających procedowanie w mieście stref ograniczonego wjazdu dla pojazdów o określonym typie silnika, a w ślad za tym wprowadzenie strefy ograniczonego ruchu na obszarze wyznaczonym przez Promenadę Staromiejską (73%).
– Będziemy się przygotowywać do tego, by przeprowadzić badania realnej emisji spalin. W Krakowie tego typu analizy wykazały, że za blisko połowę zanieczyszczeń komunikacyjnych odpowiada kilka procent pojazdów o najgorszych parametrach emisji. Jeśli udałoby się, np. wspólnie z Polskim Alarmem Smogowym pozyskać zewnętrzne dofinansowanie do badań, moglibyśmy je przeprowadzić już w 2021 roku – zapowiadała Katarzyna Szymczak-Pomianowska, dyrektor Departamentu Zrównoważonego Rozwoju.
Jak informowali urzędnicy, panel wskazał potrzebę wprowadzenia strefy ograniczonego ruchu w obrębie Promenady Staromiejskiej.
– Panelistki i paneliści podkreślili jednakże potrzebę konsultacji społecznych w tej sprawie, dlatego koncepcja funkcjonowania centrum z wykorzystaniem idei tzw. ostatniej mili, którą planujemy przygotować, nie obędzie się bez konsultacji społecznych. Dokument ten może pokazać nowe strefy piesze, wprowadzić nową organizację ruchu na danej ulicy, terenie, regulować sposób dostaw, rekomendować jako pojazdy dostawcze rowery cargo – tłumaczyli w magistracie.
Dodajmy, że zgodnie z zapowiedziami magistratu, w 2021 roku urzędnicy zlecą przygotowanie Planu dla Centrum, obejmującego działania dla ruchu pieszego, rowerowego i transportu zbiorowego.
