Renowacja największego wrocławskiego pomnika – dlaczego tak szybko?

Ukończony w 2000 roku Pomnik Ofiar Zbrodni Katyńskiej przejdzie niedługo renowację. Kilka miesięcy temu od jednego z postumentów odpadły płyty granitowe – winne były nie tylko czynniki zewnętrzne, ale przede wszystkim błędy konstrukcyjne wykonawców.

Koncepcja Pomnika Ofiar Zbrodni Katyńskiej nawiązuje do grobowca: w jego centralnym punkcie znajduje się figura kobiety – Matki – Ojczyzny, trzymającej na kolanach zamordowanego jeńca, nad nimi wznosi się kat – Anioł Śmierci, symbolizujący NKWD. Przestrzeń zamykają trzy kamienne postumenty, z lewej strony wyryte są nazwy miejsc zbrodni, zaś na postumencie ze strony prawej – nazwy obozów jenieckich.

W październiku zeszłego roku od jednego z postumentów odpadły, w niewyjaśnionych okolicznościach, masywne betonowe płyty. Podjęto jednak decyzję, że nie zostaną uzupełnione, a zamiast tego przeprowadzona zostanie kompleksowa renowacja pomnika – sfinansowana z budżetu miasta. Przetarg został rozstrzygnięty 5 stycznia 2022 roku. Wygrała go wrocławska firma Monumentum, która koszt inwestycji wyceniła na nieco ponad 180 tysięcy złotych.

• 

• 

• 

Nie sztuka, a sztukowanie

Mimo, że problemy z pomnikiem rozpoczęły się w październiku 2021 roku, to ich geneza sięga historii budowy obiektu. Monument był budowany w latach 1994 – 2000, według projektu Tadeusza Tchórzewskiego, warszawskiego rzeźbiarza i… projektanta monet z okresu PRL. Jak czytamy na tablicy informacyjnej, pomnik został wzniesiony staraniem członków Stowarzyszenia Dolnośląskiej Rodziny Katyńskiej, fundusze pochodziły też od osób prywatnych i firm. Mimo zaangażowania wielu podmiotów, pomnik został wybudowany niezgodnie ze sztuką, a popełnione przy jego budowie błędy skutkują migracją wody wewnątrz cokołów. Według dokumentacji przetargowej winne są, między innymi, niestarannie wykonane spoiny, a także sposób montażu płyt do kamiennego fundamentu. Fundament jest mniejszy, a płyty niedopasowane – nierówności wypełniono nałożoną punktowo zaprawą betonową, które służyły także za „klej”. Fatalny sposób montażu odkryto, kiedy pierwsze granitowe płyty odpadły od konstrukcji. Dodatkowo poziome płyty pokrywające cokoły są od nich mniejsze – woda wcieka do środka.

Pomnik przejdzie całościową renowację – betonowe płyty zostaną zdjęte i zamontowane w prawidłowy sposób. Wymienione będą spoiny, a całość zostanie pokryta substancjami chroniącymi przed wodą. Przy okazji gruntowne czyszczenie przejdą także postaci, które stanowią centrum pomnika – Matka – Ojczyzna, trzymająca na kolanach zamordowanego jeńca, a także kat – Anioł Śmierci, symbolizujący NKWD.

• 

• 

•