Pochodzące z XVI wieku dzieło Weinerów to pierwszy plan Wrocławia. Mimo że pomiary w dużej mierze były dokonywane „na oko”, zachwyca on swoją dokładnością. Teraz Muzeum Miejskie Wrocławia udostępnia powstałą na jego podstawie animację. Pozwala ona przenieść się do nowożytnego Wrocławia.

Dzisiaj, w dobie smartfonów, systemu GPS i wszechobecnych komputerów papierowe plany miast odchodzą powoli do lamusa. Jednak te dawne wciąż zwracają na siebie uwagę. Czymś takim jest właśnie dzieło Weinerów – to pierwszy plan Wrocławia. Dlaczego robi takie wrażenie? Przede wszystkim dlatego, że pochodzi z epoki, w której nie było jeszcze nowoczesnych instrumentów pomiarowych. Plan tworzono przede wszystkim w oparciu o sznur mierniczy. Stosowano także odmierzanie przestrzeni za pomocą kroków. W dużym stopniu było to mierzenie „na oko”. Mimo to plan zachwyca swoją dokładnością i dbałością o szczegóły.

Twórcy wykonali szkic planu z wysokiego punktu. Mogła to być wieża jednego z wrocławskich kościołów. Potem całość musiała być przedstawiona w odpowiednich proporcjach na papierze. Ulice i zabudowania nowożytni planiści mierzyli za pomocą kroków i sznura mierniczego. Była to żmudna praca, podczas której musieli przejść całe miasto, mierząc krok po kroku każdy trakt.

Plan Weinerów został namalowany na płótnie, jak obraz. Daje on wyobrażenie o renesansowym mieście, którego dziś już nie ma – pozostał po nim tylko układ topograficzny. Dzieło Weinerów ukazuje Wrocław ujęty podwójnym pasem fortyfikacji. Nawet zachowane kopie planu mają efektowną formę graficzną: budynki są przedstawione bardzo plastycznie, co daje wyobrażenie o wyglądzie ówczesnego miasta.

Co niezwykłego jest w animacji, którą prezentuje Muzeum Miejskie Wrocławia?

– Najbardziej szczególny jest fakt, że udało się zrekonstruować szesnastowieczny Wrocław. Nie było to łatwe zadanie, zważywszy na zniszczenia, jakim miasto uległo podczas II wojny światowej, zwłaszcza oblężenia Festung Breslau – mówi Ewa Pluta, rzecznik Muzeum Miejskiego Wrocławia. – Animacja robi wyjątkowe wrażenie. Wiemy, że Wrocław w tamtym okresie był miastem bogatym i znaczącym, ale kiedy widzimy, jak wówczas wyglądał, pozwala to lepiej wyobrazić sobie jego wielkość. Nie bez powodu był nazywany „kwiatem Europy”.

Po co właściwie powstał plan Weinerów? Ówczesne władze Wrocławia chciały mieć dokładną wiedzę o topografii miasta. Pomagało to w lokowaniu inwestycji miejskich i prywatnych. Poza tym, plan informował o nieruchomościach należących do rady miejskiej i patrycjuszowskiej. Dzięki legendzie można odczytać stosunki własności w mieście tamtych czasów. Był też pomocny podczas procesów sądowych.

Od dzisiaj w Pałacu Królewskim we Wrocławiu można oglądać animację obrazującą plan Weinerów. Wykonał ją zespół Śląskiego Studia Architektury. Muzeum Miejskie Wrocławia udostępniło już fragment animacji.

Pracę grafików można w całości oglądać w ramach stałej wystawy „1000 lat Wrocławia”. Plan Weinerów jest trzecią taką animacją Wrocławia – wcześniej powstał Wrocław Wczesnośredniowieczny i Wrocław w 1350 roku. Wszystkie trzy animacje zostały przygotowane wspólnie przez zespół Uniwersytetu w Darmstadt oraz wrocławskich naukowców.