Jednym z ciekawszych miejsc w mieście jest zbiór 6 wysp na Odrze. Każda z nich jest inna z bogatą historią. Obecnie jest to miejsce gdzie styka się młodość, zabawa, religia i biznes. Każdy bez względu na wiek znajdzie tam coś dla siebie.
Najbardziej na północ wysunięta jest Wyspa Bielarska, „na środku” znajduje się największa Wyspa Słodowa i Wyspa Młyńska. Od strony starego miasta jest Wyspa Piaskowa i dwie małe wysepki Piaskowa i Daliowa.
W przeszłości ich historia była związana z działającymi tam młynami. Młyny te, przez stulecia przechodziły z rąk do rąk. Na Wyspie Bielarskiej znajdował się jeden z Młynów św. Klary, które należały przez jakiś czas do Klarysek. Smutnym faktem jest to, że budynki młynów zostały wysadzone w latach 70tych XX wieku. Nazwa wyspy pochodziła od cechu bielarzy płótna, którzy działali w tej okolicy. Natomiast w XVIII wieku na wyspie produkowano spirytusy, likiery i wina. Przed wojną na wyspie Bielarskiej znajdowało się też kąpielisko. Dziś Wyspa jest rajem dla dzieci. Kolorowe place zabaw spełniają wymogi najbardziej wybrednych stworzeń.
Z Wyspy Bielarskiej dostaniemy się na Wyspę Słodową, na której też kiedyś znajdowały się młyny należące do zakonu Klarysek. Wyspa była własnością zakonu do póki znajdowała się poza murami miasta – do XIX wieku, po rozebraniu fortyfikacji, przeszła na własność miasta. W tym samy stuleciu wybudowano żelazne mosty pomiędzy wyspami i rozpoczęto zabudowę mieszkalną wysp. Od XV wieku wyspa nazywana jest Słodową od znajdujących się na niej słodowni. W XX wieku połączono trasą oba brzegi wyspy. W czasie oblężenia Wrocławia prawie cała zabudowa wyspy uległa zniszczeniu, zachowały się jedynie pojedyncze budynki, w tym oba wspomniane młyny. Dziś Wyspa Słodowa jest miejscem spotkań, często są tu organizowane różne wydarzenia, a studenci mają na niej swój „plac zabaw”.
Wyspa Młyńska od wczesnego średniowiecza była ważnym elementem przeprawy mostowej łączącej miasto z terenami położonymi na prawym brzegu (północnym) Odry. Nim powstały zabudowania mieszkalne w XIX wieku, znajdowały się umocnienia wchodzące w skład systemu fortyfikacji miasta. Po II wojnie światowej zabudowa została zniszczona, został jedynie budynek młyna i budynek w którym utworzono technikum. Kompleks młynów do dziś nazywany jest „Młynem Maria”.
Pierwszy drewniany młyn wyposażony był w trzy koła wodne, powstał w 1242 roku i wówczas był nazywany Arnoldem. Młyn przez lata zmieniał właścicieli i swoje nazwy. W 1333 roku naprzeciw młyna zbudowano drugi o nazwie Bożego Ciała. Młyn Maria na początku XIX wieku przejęło Państwo Pruskie. W raz z rewolucją przemysłową młyny zostały zmodernizowane. Były to najnowocześniejsze młyny w mieście, a nawet regionie. Młyn działał do lat 60tych XX wieku.
Podczas Wielkiej Powodzi w 1997 roku, o mały włos młyn nie został wysadzony, aby uniknąć zalania Wyspy Piaskowej. Na szczęście zburzono tylko jeden mur zabudowań, by usunąć powodziowe śmieci, które zatrzymały się przy młyńskich filarach.
Obecnie Młyn Maria przechodzi metamorfozę. Za sprawą rewitalizacji pofabryczne, opustoszałe pomieszczenia Młyna Maria nabiorą nowego charakteru i zaczną tętnić życiem. Jak podaje inwestor – w niezmienionym kształcie zostaną zachowane najważniejsze elementy architektury Młyna Maria, jak bryła, historyczny układ otworów okiennych, czy sposób wykończenia elewacji. Funkcję produkcyjną zastąpią funkcje: mieszkalna i usługowa
Oczywiście Wrocław jak większość starych miast zmieniał się przez stulecia i nie powinien dziwić fakt, że układ średniowiecznego węzła wodnego wyglądał inaczej. W szczególności dotyczy to Ostrowa Tumskiego i warkocza Odry Północnej. Dopiero w XIX wieku z rozkazu Napoleona zasypano oddzielającą go od prawego brzegu Odry odnogę rzeki. Zajęto się wtedy również regulacją rzeki. Tam gdzie obecnie znajduje się pl. Bema była jeszcze jedna wyspa, która była nazywana wyspą św. Klary.
W XII wieku poprzednik Mostów Młyńskich znajdował się w tym samym miejscu co dziś i był środkowym ogniwem łańcucha Długich Mostów zwanych Wratislavia junxta pontem. Ciąg mostów prowadził od Bramy Piaskowej na południu, przez Most Piaskowy, Przedtumski i Fortuna (który zlikwidowano, w czasie przekształcania wyspy św. Klary) na północ, w kierunku Ołbina.
W 1885 roku drewniany most Przedtumski (obecny Młyński) zastąpiono dwoma przęsłami nowego stalowego mostu, które łączą wyspę Piaskową z wyspą Młyńską, drugie przęsło łączy wyspę Młyńską z prawobrzeżnym miastem. Mosty przebudowano wykorzystując wysokie kontrybucje, zapłacone przez Francję zwycięskim w wojnie (1871 r.) Prusom. Końcówka XIX wieku była okresem licznych inwestycji mających stworzyć z Wrocławia silną bazę przemysłową. Nowy most, zbudowany w 1885 roku, otrzymał nazwę od imienia pruskiego feldmarszałka z okresu wojen napoleońskich – Gneisenau.
Każdy skrawek tych wysp skrywa jakieś historie i ma ogromne znaczenie dla Wrocławia. O kolejnych wyspach napiszemy niebawem.
Fot.1 Pixabay
