Jeżeli zapytamy sportowców o to, jakie jest ich największe marzenie, większość odpowie: występ na igrzyskach olimpijskich. Niektórzy trenują od dziecka. Sport stawiają odtąd na pierwszym miejscu, doskonalą technikę i trenują w pocie czoła i każdego dnia. Zadbają o najdrobniejsze szczegóły, po to, aby zdobyć upragnioną kwalifikację, pojechać na igrzyska i dać sobie szansę na medal.
Golf w 2016 roku wrócił na Igrzyska Olimpijskie. Wcześniej był dyscypliną World Games. Rys. Wiktor Lewandowski
Do Aten przyjeżdża 245 sportowców. Na pierwszych nowożytnych igrzyskach olimpijskich rywalizują tylko w 9 dyscyplinach: lekkoatletyce, kolarstwie, szermierce, gimnastyce, strzelectwie, tenisie, podnoszeniu ciężarów, zapasach i pływaniu. Na liście startowej nie ma ani jednej kobiety. Mamy 1896 rok.
120 lat później do Rio de Janeiro zjeżdża 11 300 zawodników i zawodniczek. A już za cztery kolejne lata w japońskim Tokio pojawią się 33 dyscypliny, co jest największą liczbą w historii.
– Włączenie pakietu nowych dyscyplin pozwoli młodym sportowcom zrealizować ich marzenia o rywalizacji w igrzyskach olimpijskich – największej imprezie sportowej na świecie. Zainspiruje to ich do uzyskania wielkich osiągnięć zarówno w sporcie jak i życiu – komentował prezydent komitetu organizacyjnego IO Tokio 2020, Yoshiro Mori.
World Games – sporty drugiej kategorii?
Liczba dyscyplin olimpijskich ciągle się zmienia. Program igrzysk jest ustalany osobno dla każdej edycji przez Międzynarodowy Komitet Olimpijski. W Tokio pojawi się 5 nowych sportów: baseball/softball, skateboarding, surfing, karate i wspinaczka sportowa. Dwa ostatnie olimpijskie debiuty zobaczymy wcześniej podczas The World Games we Wrocławiu.
Karate nigdy wcześniej nie było dyscypliną olimpijską. Nawet wówczas, gdy w 1964 roku igrzyska również były rozgrywane w Tokio, a na matach po raz pierwszy wreszcie rywalizowali zawodnicy judo. Oba sporty powstały w Japonii. Wyczekiwany przez lata debiut olimpijski karate nie mógł mieć lepszego miejsca.
W 2020 roku po raz pierwszy do programu olimpijskiego wejdzie tez wspinaczka sportowa i to w trzech konkurencjach. Zawodnicy będą wspinać jak najwyżej (prowadzenie), jak najszybciej (wspinaczka na czas) albo po kilkumetrowych skałach bez asekuracji liną (bouldering). To, jak najlepsi zawodnicy pokonują 15 metrów w górę w kilka sekund także będziemy mogli zobaczyć we Wrocławiu na własne oczy. Ściana do wspinaczki stanie na placu Nowy Targ.
Międzynarodowa Federacja Wspinaczki Sportowej szacuje, że w organizowanych przez nią zawodach startują sportowcy z ponad 140 krajów. Do 2020 roku największą imprezą dla tej dyscypliny są Igrzyska Sportów Nieolimpijskich. Trudno wobec tego przyjmować mit, który przedstawia The World Games jako imprezę marginalną z niszowymi sportami uprawianymi przez garstkę osób. To nie są igrzyska sportów ,,mało znanych”, ale ,,coraz bardziej znanych”.
Ceremonia otwarcia poprzednich The World Games w 2013 w Kolumbii.
Które sporty awansowały na igrzyska?
Droga danego sportu na igrzyska olimpijskie jest długa, ale podstawowy warunek jest jeden i oczywisty. Olimpijska brama dopuści tylko takie dyscypliny, które są powszechnie uprawiane w wielu krajach świata. Bez ugruntowanej popularności dyscyplina przeskoczy olimpijskiego muru na skróty.
Co to znaczy, że dyscyplina jest powszechnie uprawiana na całym świecie? Dla konkurencji męskich wymaga obecności w co najmniej 75 krajach na czterech kontynentach, dla kobiecych – w co najmniej 40 krajach na 3 kontynentach.
The World Games są nie tylko potwierdzeniem rosnącej popularności sportów, ale również ich doskonałą promocją. Obrońcy idei tych igrzysk powołaliby się na przykład Duisburga, gospodarza zawodów w 2005 roku. Przypomnieliby, że zmagania sportowe na żywo zobaczyło 155 tys. kibiców, a tylko w niemieckiej telewizji – 116 mln osób. Wspomnieliby też, że łącznie igrzyska pokazywały 137 kraje na świecie. Trudno sobie wyobrazić lepszą okazję do ściągnięcia uwagi mediów, kibiców i sportowców.
Pierwsze igrzyska The World Games zabrały ich do Santa Clara w Stanach Zjednoczonych. Od 1981 roku podobną do karate i wspinaczki sportowej drogę pokonało kilka sportów. Początkowo były reprezentowane tylko podczas World Games. Potem nieśmiało zapraszano je na Igrzyska Olimpijskie jako dyscypliny pokazowe. Wreszcie podejmowano decyzje o włączeniu ich na stałe do programu olimpiady. Jako przykłady można wymienić taekwondo, triathlon, rugby i golf.
Kilka kolejnych dyscyplin World Games jest w olimpijskiej poczekalni. Bardzo blisko awansu na igrzyska w Tokio były między innymi squash oraz kręgle, które przecież też trudno klasyfikować jako sporty mało popularne. Ostatecznie jednak nie zostały włączone i na igrzyskach pojawią się najwcześniej w 2024 roku. Znamy też odwrotne przypadki. Podczas World Games możemy oglądać byłe dyscypliny olimpijskie: przeciąganie liny oraz lacrosse.
Jak wybiera się dyscypliny olimpijskie?
Oprócz rozpowszechnienia na świecie jest tez drugi wymóg, bez którego sport nie może być włączony ani nie może pozostawać w programie olimpijskim. Każdy sport, który aspiruje do obecności na największej imprezie sportowej, musi przyjąć i wdrożyć Światowy Kodeks Antydopingowy.
Obok tych wyjściowych kryteriów istnieje jednak kilkadziesiąt mniej lub bardziej istotnych warunków, które bierze się pod uwagę. Od liczby biletów sprzedanych na ostatnie rozgrywki międzynarodowe w danej dyscyplinie poprzez liczbę fanów danego sportu na Facebooku aż po programy socjalne wspierające sportowców po zakończeniu zawodniczej kariery.
Wybór dyscyplin do programu olimpijskiego zaczyna się tuż po zakończeniu poprzednich igrzysk, kiedy organy Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego dokonują przeglądu sportów, dyscyplin i konkurencji. Na podstawie powyższych kryteriów Komitet Wykonawczy rekomenduje pozostawienie danej dyscypliny bądź jej wyłączenie z programu.
Ostateczna decyzja zapadnie najpóźniej trzy lata przed rozpoczęciem Igrzysk Olimpijskich. Potem musi być przyjęta na Sesji MKOl, która odbywa się co roku w innym kraju. To właśnie na tych posiedzeniach rozstrzyga się najważniejsze sprawy oraz decyduje, które miasto zorganizuje igrzyska.
Podczas Sesji można wprowadzić także nowy sport do programu olimpijskiego. Rdzeń tego programu pozostaje niezmienny – na każdych igrzyskach musi pojawić się co najmniej 25 tzw. sportów głównych. Na wniosek Komitetu Wykonawczego Sesja może jednak wybrać jeden lub kilka sportów dodatkowych spośród federacji uznawanych przez MKOl. Czy i które sporty World Games skorzystają z tej furtki w przyszłości?
