Z Wrocławia na weekend: Liberec i Jablonec [ZDJĘCIA]

Liczący ok. 100 tys. mieszkańców Liberec znany jest przede wszystkim ze sportów zimowych i skoczni narciarskiej oraz największego w Czechach centrum handlowo-rozrywkowego „Babylon” z dużym aquaparkiem. Warto odwiedzić miasto również ze względu na imponujących rozmiarów ratusz (wzorowany na wiedeńskim), ciekawą XIX-wieczną architekturę, muzea, zoo i okoliczne góry na czele z dominującym nad miastem szczytem Ještěd (1012) z charakterystyczną anteną i hotelem, gdzie można się dostać kolejką linową.

Nieco mniejszy pobliski Jablonec w pewnym sensie tworzy jeden organizm z Libercem – oba miasta łączy nawet linia tramwajowa. Jablonec stanowił niegdyś ważny ośrodek produkcji szkła i sztucznej biżuterii. Amatorów tych produktów z pewnością zainteresuje duże muzeum gromadzące sporą kolekcję szkła oraz zabytkowej i współczesnej biżuterii. Z kolei miłośników architektury zaciekawi starówka i monumentalne budowle z 1 poł. XX w., kiedy to miasto przeżywało okres szczególnego rozwoju.

Informacje praktyczne

Samochodem najlepiej dojechać do Liberca autostradą do Zgorzelca i następnie drogą przez Frydlant (ok. 215 km, niecałe 3 h). Po zwiedzeniu Jablonca warto wrócić bardziej malowniczą trasą przez Tanvald i Jakuszyce. Dzięki ponownemu otwarciu Kolei Izerskiej i ostatniemu remontowi czeskiego odcinka do Liberca można dojechać dogodnie pociągiem z przesiadką w Szklarskiej Porębie. Czas przejazdu wynosi ok. 5 h.

Po drodze podróżnych czekają piękne widoki, malownicze wiadukty, tunele i przejazd najbardziej stromym odcinkiem linii kolejowej w Czechach. Polecam zakup biletu EURO-NYSA-TICKET za 25 zł (grupowy do 5 osób za 75 zł, szczegóły), ważnego od Jeleniej Góry aż do Liberca, obejmującego też komunikację miejską. Do Jeleniej Góry można wtedy dojechać np. z biletem „Podróżuj z KD” za 35 zł. Jablonec znajduje się po drodze z Liberca do Szklarskiej Poręby. Do Liberca można też dojechać przez Zgorzelec i Görlitz.

Liberec to stolica województwa licząca ok. 103 tys. mieszkańców. Jest miastem dość rozległym, jednak po centrum można poruszać się piechotą. Do dworca, muzeów, zoo i do dolnej stacji wyciągu (Horní Hanychov) można dojechać tramwajem (przy zakupie biletu EURO-NYSA-TICKET za darmo). Między Libercem a Jabloncem często kursują pociągi, jednak bardziej niezwykłą alternatywą jest przejazd międzymiastowym wąskotorowym tramwajem malowniczą doliną Nysy Łużyckiej. Co ciekawe, po Libercu kursują tramwaje o 2 różnych rozstawach szyn (zjawisko dość rzadkie w skali Europy), przez co na niektórych trasach występuje tzw. splot szyn (3 szyny tramwajowe – w tym 1 wspólna dla 2 rozstawów). Jablonec jest znacznie mniejszy (ok. 45 tys. mieszkańców), a największa atrakcja – Muzeum Szkła i Biżuterii – znajduje się w pobliżu rynku.

Historia miast

Liberec jest stosunkowo młodym miastem – prawa miejskie otrzymał w 1577 r. Ważną rolę w rozwoju miejscowości odgrywało sukiennictwo. Należał m. in. do Albrechta Wallensteina (wpływowego polityka i dowódcy z czasów wojny trzydziestoletniej, straconego na rozkaz cesarza, obawiającego się jego potęgi) oraz do rodu Gallasów. Złoty wiek miasta przypadł jednak na okres rewolucji przemysłowej w XIX w., kiedy na olbrzymią skalę rozwinął się tu przemysł tekstylny. Liberec stał się wtedy drugim po Pradze ośrodkiem Czech. Powstała też ważna szkoła tkacka. Ten rewolucyjny rozwój pozwala pod wieloma względami porównać Liberec do polskiej Łodzi. O świetności miasta w tym okresie po dziś dzień świadczą imponujące XIX-wieczne gmachy. Po I wojnie światowej Liberec wcielono do Czechosłowacji, jednak dominującą rolę odgrywała ludność niemiecka, dla której Liberec (niem. Reichenberg) stanowił swoistą stolicę. Po II wojnie światowej nastąpiły zmiany etniczne podobne jak na naszym Śląsku.

Jablonec (niem. Gablonz) uzyskał prawa miejskie dopiero w 1866 od Franciszka Józefa I (warto przypomnieć, że tereny te należały do Austrii, podobnie jak polski Kraków, stąd pewne podobieństwa architektoniczne). W drugiej połowie XIX w. na dużą skalę rozwinął się tu przemysł, szczególnie produkcja szkła i sztucznej biżuterii.

Liberec i jego atrakcje

Bez wątpienia największe wrażenie na turystach odwiedzających Liberec robi olbrzymi neorenesansowy ratusz z 1893 r., dzieło wiedeńskiego architekta Franza Neumanna, wzorowany na ratuszu w Wiedniu. Budynek zastąpił stary ratusz, który okazał się zbyt mały na potrzeby szybko rozwijającego się miasta. Nad gmachem góruje 65-metrowa wieża, z której rozpościera się panorama miasta i dominującej nad nim góry Ještěd. Wnętrze zdobią piękne alegoryczne witraże. Bogato wyposażona Sala Ceremonialna jest niezwykle popularnym miejscem ślubów. Zdecydowanie warto zwiedzić ratusz – lepiej wcześniej sprawdzić godziny otwarcia: http://www.visitliberec.eu/pl/vse-o-liberci/turisticke-cile/top-cile/?view=min&cat=zajimavosti_a_cile&detail=826

Na rynku i na starówce o spadzistych uliczkach jest wiele wspaniałych kamienic. Najciekawsze są XVII-wieczne tzw. Valdštejnské domky z muru pruskiego (ulica Větrná), w których kiedyś mieszkali libereccy sukiennicy.

W centrum znajdują się też dwa zabytkowe kościoły (barokowy i neogotycki). Warto zwrócić uwagę na imponujące XIX-wieczne kamienice i gmachy, np. na siedzibę teatru z 1885 r.

Między centrum a zoo rozciąga się piękna willowa dzielnica, w której znajdują się ciekawe muzea (ul. Masarykova). Muzeum Północnoczeskie mieści się w zabytkowym gmachu z końca XIX w. z wieżą stylizowaną na wieżę starego, rozebranego ratusza. Gromadzi m.in. bogate zbiory szkła, porcelany i mebli, a także ekspozycję przyrodniczą (Severočeské muzeum v Liberci, http://www.muzeumlb.cz). Obok znajduje się neorenesansowy budynek mieszczący galerię malarstwa czeskiego, niderlandzkiego, flamandzkiego i francuskiego (Oblastní galerie v Liberci, http://www.ogl.cz). Fanów techniki zaciekawi z pewnością pobliskie Technické muzeum Liberec (http://www.technickemuzeumliberec.cz), prezentujące m.in. samochody, motocykle, środki transportu zbiorowego oraz zmienne wystawy czasowe.

Nieopodal muzeów znajduje się kameralny ogród botaniczny z licznymi rododendronami (uwaga – z racji klimatu kwitną później niż większość okazów we Wrocławiu) i dużą palmiarnią (Botanická zahrada Liberec, http://www.botaniliberec.cz). Obok pętli końcowej tramwaju Lidové sady na turystów czeka zoo o powierzchni 13 ha, chlubiące się m.in. młodymi okazami tygrysa białego (http://www.zooliberec.cz).

Dla miłośników rekreacji, basenów, wellness oraz rodzin z dziećmi dużą atrakcję będzie stanowić wizyta w centrum rozrywki z luksusowym hotelem i centrum kongresowym Babylon – http://www.centrumbabylon.pl/centrum-babylon.

Ještěd

Nad Libercem dominuje rozległy masyw góry Ještěd (1012 m. n.p.m.), z którego rozpościera się piękny widok na miasto i pobliskie Karkonosze. Na górę można wjechać kolejką wagonikową (jak na Kasprowy Wierch) z dzielnicy Horní Hanychov lub wejść jednym z kilku szlaków. Na szczycie znajduje się antena o charakterystycznym kształcie, dzięki której szczyt jest łatwy do rozpoznania nawet z daleka. Na górze ulokowano restaurację oraz hotel. Na stokach masywu zbudowano skocznie narciarskie, stąd o Libercu głośno w sezonie skoków narciarskich.

Jablonec nad Nisou

W Jabloncu warto przejść się po starówce i zobaczyć dwa ratusze – starszy z XIX w. i nowy, monumentalny, funkcjonalistyczny ratusz z okresu międzywojennego. Miłośników architektury tego czasu zaciekawi z pewnością również duży Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa z lat 1930-1931 o dość surowej bryle (za nowym ratuszem).

Jednak zdecydowanie najciekawszą atrakcją Jablonca jest położone w centrum Muzeum Szkła i Biżuterii, które mieści się w secesyjnym budynku firmy eksportowej Zimmer i Schmidt (Muzeum skla a bižuterie, http://www.msb-jablonec.cz). W muzeum można zobaczyć m.in. zabytkowe i współczesne szkło użytkowe i artystyczne, biżuterię jablonecką, biżuterię autorską oraz najdłuższy naszyjnik świata o długości… 220 m!

Z Wrocławia na weekend

to autorski cykl Michała Nałęcza. Liberec i Jablonec to szósta część z serii fotoprzewodników. Przeczytajcie również poprzednie artykuły i zaplanujcie swój wyjazd na weekend.